สรุปเร็ว ใช้ง่าย แต่ AI ตัดข้อมูลอะไรทิ้งไปบ้าง?

Google ใช้ฟีเจอร์ AI Overviews สรุปคำตอบจากเว็บไซต์ต่างๆ มาแสดงให้ผู้ใช้เห็นทันทีบนหน้าแรกของการค้นหา โดยไม่ต้องคลิกเข้าไปอ่านเนื้อหาต้นทาง ฟังดูแล้วเหมือนจะสะดวกสบาย ประหยัดเวลาในการค้นหาข้อมูล

และยังถูกออกแบบมาให้ตอบคำถามได้เร็ว และดูน่าเชื่อถือ แต่เมื่อคำตอบเหล่านี้กลายเป็นสิ่งแรก และอาจเป็นสิ่งเดียวที่ถูกอ่าน ความไว้ใจในข้อมูลก็จะถูกผูกไว้กับ AI โดยอัตโนมัติ ที่จะนำไปสู่การ Zero-click search

สิ่งที่ตามมาคือผู้ใช้อาจไม่รู้เลยว่า AI เลือกคัดกรองข้อมูลที่น่าเชื่อถือได้มากแค่ไหน หรือมีอคติจากข้อมูลต้นทางอยู่หรือไม่

ซึ่งการเชื่อโดยไม่ตั้งคำถามกับข้อมูลที่ได้รับ หรือค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม จะทำให้เราเสี่ยงที่จะใช้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน และปักใจเชื่อแบบผิดๆ จนส่งผลกระทบต่อผู้ใช้งานเอง หรือในวงกว้างได้

อย่างกรณีที่มีผู้ใช้งานแชร์คำตอบที่ AI Overviews ได้แนะนำให้ใส่กาวในพิซซ่าเพื่อให้ชีสติดบนหน้าพิซซ่าได้ดี หรือแม้แต่แนะนำให้กินหินวันละก้อนเพราะในหินมีแร่ธาตุ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้อาจฟังดูเป็นเรื่องตลก แต่ก็แฝงมาด้วยความอันตราย เพราะยังมีคนเชื่อในเรื่องแบบนี้อยู่จริงๆ

ดังนั้นแพลตฟอร์ม ควรเข้มงวดในเรื่องความถูกต้อง ความเป็นกลาง และความโปร่งใสของข้อมูลที่นำเสนอให้มากขึ้น เพราะที่ข้อมูลผิดพลาด หรือถูกบิดเบือนจากมูลความจริง อาจส่งผลกระทบต่อผู้ใช้จำนวนมาก ที่พึ่งพาคำตอบเหล่านั้นโดยตรง

อย่างไรก็ตามแม้ AIช่วยให้เราหาข้อมูลได้ง่ายและเร็วขึ้น แต่สิ่งสำคัญคือผู้ใช้ต้องไม่เชื่อข้อมูลนั้นในทันที เพียงแค่สะดวกหรือรวดเร็ว การตั้งคำถามและตรวจสอบข้อมูลด้วยตัวเองยังเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญ เพื่อป้องกันไม่ให้เรารับข้อมูลแบบผ่านๆโดยไม่มีที่มาอย่างชัดเจน