เกิดอะไรขึ้นเมื่อ Spotify ลบเพลง 75 ล้านเพลงออกจากระบบ?

ตลอดช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา บริการสตรีมเพลง Spotify ได้ลบเพลง “สแปม” ออกไปแล้วกว่า 75 ล้านแทร็ก และเตรียมเปิดมาตรการใหม่ เพื่อให้ผู้ฟังตรวจสอบได้ว่าเพลงไหนมีแนวโน้มจะถูกสร้างขึ้นด้วย AI

เพื่อนคู่คิด หรือ คู่แข่งศิลปิน?

จริงอยู่ที่ AI มีประโยชน์ในด้านการเป็นเพื่อนคู่คิดช่วยให้ศิลปินรุ่นใหม่แต่งเนื้อเพลงหรือแม้แต่การทำดนตรีได้เร็วกว่าเดิม แต่ถ้าเพลงถูกสร้างจาก AI ทั้งหมด เพลงๆนั้นยังควรถูกนับว่าเป็นศิลปะอยู่หรือเป็นเพียง “Digital Products” ที่ถูกผลิตเพื่อปั๊มยอดสตรีมและรายได้เพียงเท่านั้น

ไม่กี่เดือนที่ผ่านมา เราได้เห็นหลายๆกรณีที่เกิดจากเพลงที่สร้างจาก AI ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเพลงจากศิลปินที่เสียชีวิตไปแล้ว แต่กลับถูกสร้างด้วย AI เพื่อขายความคิดถึง รวมไปถึงวงดนตรีที่ไม่มีอยู่จริง แต่กลับมีเพลงมากมายบนสตรีมมิ่งหรือแม้แต่การแอบอ้างชื่อศิลปินเพื่อหาผลประโยชน์

หากมองแบบผิวเผินเรื่องนี้ก็อาจจะไม่ใช่เรื่องใหญ่อะไร แต่ในมุมศิลปะและความน่าเชื่อถือของแพลตฟอร์ม นี่คือประเด็นที่ละเอียดอ่อนและกระทบโดยตรงต่อคุณค่าของศิลปินที่กำลังพยายามสร้างเส้นทางอาชีพของตนด้วยผลงาน

Spotify เองก็ยอมรับว่า ความก้าวหน้าของ Generative AI เติบโตเร็วและน่ากังวล ทั้งในแง่คุณภาพและประสบการณ์ผู้ใช้ จึงต้องออกมาตรการใหม่ เช่น

◼︎การบังคับใช้กฎเข้มงวดขึ้นกับการแอบอ้างเป็นศิลปินคนอื่น และคอนเทนต์ที่หลอกลวง

◼︎ระบบกรองสแปมแบบใหม่ เพื่อให้รายได้จากการสตรีมตกไปถึงศิลปินตัวจริง ไม่ใช่ผู้ไม่หวังดี

◼︎การเปิดเผยว่าเพลงใดถูกสร้างด้วย AI โดยแสดงข้อมูลให้ผู้ฟังเห็นในแอป

Spotify ย้ำชัดว่า แพลตฟอร์ม ไม่ปฏิเสธการใช้ AI หากเป็นไปเพื่อการสร้างสรรค์ผลงานทางดนตรี แต่หากนำ AI มาใช้เพื่อหลอกลวง หรือ เอาเปรียบระบบ ถือเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้และจะต้องถูกจัดการอย่างจริงจัง

เพราะสุดท้ายแล้วเพลงหรือดนตรีถือเป็นงานศิลปะอย่างหนึ่ง การมีเทคโนโลยีเข้ามาช่วยย่อมเป็นประโยชน์ในการลดระยะเวลาในการสร้างสรรค์ผลงาน แต่อย่างไรก็ตามเทคโนโลยีก็ไม่อาจทดแทนศิลปะที่เกิดจากมนุษย์ได้ทั้งหมด