AI ตรวจจับมะเร็งปอด กับโอกาสรอดที่เพิ่มขึ้น ?

จากข้อมูลปี 67 พบว่า คนไทยตรวจพบมะเร็งปอดมากเป็นอันดับ 2 รองจากมะเร็งตับและท่อน้ำดี โดยพบผู้ป่วยรายใหม่ถึง 17,222 คน หรือเฉลี่ยวันละ 48 คน และเสียชีวิตเฉลี่ยวันละ 40 คน ซึ่งเป็นตัวเลขที่ค่อนข้างสูง

โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมาพบแพทย์เมื่อมีอาการ หรือพบความผิดปกติ แต่ในขณะเดียวกัน มะเร็งปอดสามารถรักษาให้หายได้ หากตรวจพบในระยะเริ่มต้น และรักษาอย่างทันท่วงที ซึ่งการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งปอด จะใช้การ X-ray คอมพิวเตอร์แบบปริมาณรังสีต่ำ (Low Dose CT : LDCT) ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูง และอาจเข้าถึงยากในบางพื้นที่

ล่าสุด บริษัท แอสตร้าเซเนก้า(ผู้ผลิตยารายใหญ่) ร่วมมือกับ Qure.ai พัฒนานวัตกรรมที่ชื่อว่า “qXR-LNMS” ซึ่งเป็นการนำ AI มาช่วยในการวิเคราะห์ภาพถ่าย X-ray ทรวงอก ให้สามารถตรวจพบสัญญาณเริ่มต้นของมะเร็งปอดได้อย่างแม่นยำ

● AI ตรวจหามะเร็งปอดได้จริง ?

qXR-LNMS จะฝึกฝนด้วยระบบ AI ให้เรียนรู้ และจดจำลักษณะที่น่าสงสัยในภาพ X-ray ทรวงอก ที่อาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของมะเร็งปอด รวมถึงให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับลักษณะของก้อนเนื้อ เพื่อช่วยแพทย์ตัดสินใจได้อย่างแม่นยำ

ซึ่งการใช้ AI ร่วมกับการ X-ray ทรวงอกแบบธรรมดา เป็นทางเลือกที่สะดวก รวดเร็ว และมีต้นทุนที่ต่ำกว่า แบบ LDCT ทำให้นำไปใช้คัดกรองเบื้องต้นได้มากจากเดิม โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล

โดยมีการทดสอบประสิทธิภาพของ AI ตัวนี้ ใน 5 ประเทศ แล้วอย่าง อียิปต์ อินเดีย อินโดนีเซีย เม็กซิโก และตุรกี กับผู้ร่วมทดสอบกว่า 500 คน ซึ่งพบว่า AI นี้มีความแม่นยำในการตรวจพบผู้ที่มีแนวโน้มเป็นโรค สูงกว่ามาตรฐานถึง 20% และความแม่นยำในการยืนยันว่าไม่พบความเสี่ยง ก็สูงกว่ามาตรฐานถึง 70% อีกด้วย

ปัจจุบัน บริษัท แอสตร้าเซเนก้า ประเทศไทย ได้นำนวัตกรรมนี้เข้ามาใช้งานตั้งแต่ปี 65 โดยใช้ในโรงพยาบาลบ้านแพ้ว โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ โรงพยาบาลสิรินธร โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ โรงพยาบาลหลวงพ่อทวีศักดิ์ ชุตินฺธโร อุทิศ โรงพยาบาลลาดกระบังกรุงเทพมหานคร และหน่วยตรวจสุขภาพเคลื่อนที่สำนักอนามัย เป็นต้น ซึ่งดำเนินการตรวจวัดไปแล้วกว่า 5 แสนคน พร้อมตั้งเป้าใช้ AI นี้ตรวจคัดกรองผู้ป่วยให้ได้กว่า 1 ล้านคนภายในปี 69

การนำ AI เข้ามาช่วยคัดกรองมะเร็งปอดในระยะเริ่มต้น จะส่งเสริมให้เกิดการวินิจฉัยโรคได้รวดเร็ว แม่นยำ และเข้าถึงง่ายขึ้น ที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาระยะเริ่มต้น โดยเฉพาะผู้ป่วยที่อยู่ห่างไกล ให้สามารถเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงทีมากขึ้น