
ถ้าวันหนึ่งเราสามารถ “มองเห็นในที่มืด” ได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฉาย จะเป็นยังไง เพราะล่าสุดทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศจีน ได้เผยงานวิจัย “คอนแทคเลนส์ชนิดใหม่” ที่ช่วยให้มองเห็นได้ในที่มืด
ปกติแล้ว ดวงตาคนไม่สามารถมองเห็นแสงอินฟราเรด ซึ่งเป็นช่วงคลื่นแสงที่ยาวกว่าที่เรามองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่สิ่งที่ทีมนักวิจัยคิดค้นขึ้นมานั้นคือการใช้เทคนิค “อัปคอนเวอร์ชัน” (Upconversion) ซึ่งสามารถเปลี่ยนแสงอินฟราเรดให้กลายเป็นแสงในช่วงที่สายตาคนสามารถรับรู้ได้
“คอนแทคเลนส์อินฟราเรด” ปลอดภัยแค่ไหนต่อผู้ใช้งาน ?
โดยใช้นาโนพาร์ติเคิล (Nanoparticles) ฝังในวัสดุพอลิเมอร์ที่ใช้ในคอนแทคเลนส์ทั่วไป ซึ่งนาโนพาร์ติเคิลสามารถดูดกลืนแสงอินฟราเรด และเปลี่ยนให้เป็นแสงที่เรามองเห็นได้ พร้อมได้รับการยืนยันว่าปลอดภัยต่อมนุษย์ ที่ใช้งานได้ในรูปแบบคอนแทคเลนส์โดยตรง
ซึ่งนักวิจัยได้ทดลองกับหนูทดลองแล้วพบว่า หนูที่สวมเลนส์นี้สามารถหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีแสงอินฟราเรดได้อย่างแม่นยำ แสดงให้เห็นว่ามันสามารถรับรู้แสงที่ตาคนไม่เคยมองเห็นได้
สำหรับการทดลองกับคน ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้น แต่มีผู้ทดลองใช้แว่นตาต้นแบบที่ติดตั้งเลนส์ชนิดนี้ และพบว่าสามารถตรวจจับแสงอินฟราเรดได้แม้ในขณะกะพริบตา ซึ่งนักวิจัยบอกว่า รังสีอินฟราเรดบางความยาวคลื่นสามารถทะลุผ่านเปลือกตาได้ในระดับหนึ่ง เลยทำให้เกิดการรับรู้แสงแม้ว่าจะหลับตานั่นเอง
นอกจากนี้ อุปกรณ์ยังสามารถต่อยอดเพื่อใช้ประโยชน์ได้อีกหลายด้าน โดยอาจนำไปช่วยแปลงแสงเพื่อช่วยให้ผู้ที่มีภาวะตาบอดสีสามารถแยกแยะสีได้ดีขึ้น หรือนำไปใช้ในงานค้นหาและกู้ภัยในที่มืด การตรวจจับความร้อนจากร่างกายมนุษย์ หรือวัตถุในสภาพแวดล้อมที่มีแสงน้อย รวมถึงระบบป้องกันภัยส่วนบุคคลในอนาคต
แม้เทคโนโลยีนี้จะยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนา แต่หากสามารถผลิตออกมาใช้งานในชีวิตจริง ก็จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนจำนวนมาก ทั้งในแง่ของสุขภาพ ความปลอดภัย และการเปิดโอกาสให้กับผู้ที่มีข้อจำกัดทางสายตา เพื่อให้สามารถทำในสิ่งที่อยากทำได้ในอนาคต
ปกติแล้ว ดวงตาคนไม่สามารถมองเห็นแสงอินฟราเรด ซึ่งเป็นช่วงคลื่นแสงที่ยาวกว่าที่เรามองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่สิ่งที่ทีมนักวิจัยคิดค้นขึ้นมานั้นคือการใช้เทคนิค “อัปคอนเวอร์ชัน” (Upconversion) ซึ่งสามารถเปลี่ยนแสงอินฟราเรดให้กลายเป็นแสงในช่วงที่สายตาคนสามารถรับรู้ได้
“คอนแทคเลนส์อินฟราเรด” ปลอดภัยแค่ไหนต่อผู้ใช้งาน ?
โดยใช้นาโนพาร์ติเคิล (Nanoparticles) ฝังในวัสดุพอลิเมอร์ที่ใช้ในคอนแทคเลนส์ทั่วไป ซึ่งนาโนพาร์ติเคิลสามารถดูดกลืนแสงอินฟราเรด และเปลี่ยนให้เป็นแสงที่เรามองเห็นได้ พร้อมได้รับการยืนยันว่าปลอดภัยต่อมนุษย์ ที่ใช้งานได้ในรูปแบบคอนแทคเลนส์โดยตรง
ซึ่งนักวิจัยได้ทดลองกับหนูทดลองแล้วพบว่า หนูที่สวมเลนส์นี้สามารถหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีแสงอินฟราเรดได้อย่างแม่นยำ แสดงให้เห็นว่ามันสามารถรับรู้แสงที่ตาคนไม่เคยมองเห็นได้
สำหรับการทดลองกับคน ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้น แต่มีผู้ทดลองใช้แว่นตาต้นแบบที่ติดตั้งเลนส์ชนิดนี้ และพบว่าสามารถตรวจจับแสงอินฟราเรดได้แม้ในขณะกะพริบตา ซึ่งนักวิจัยบอกว่า รังสีอินฟราเรดบางความยาวคลื่นสามารถทะลุผ่านเปลือกตาได้ในระดับหนึ่ง เลยทำให้เกิดการรับรู้แสงแม้ว่าจะหลับตานั่นเอง
นอกจากนี้ อุปกรณ์ยังสามารถต่อยอดเพื่อใช้ประโยชน์ได้อีกหลายด้าน โดยอาจนำไปช่วยแปลงแสงเพื่อช่วยให้ผู้ที่มีภาวะตาบอดสีสามารถแยกแยะสีได้ดีขึ้น หรือนำไปใช้ในงานค้นหาและกู้ภัยในที่มืด การตรวจจับความร้อนจากร่างกายมนุษย์ หรือวัตถุในสภาพแวดล้อมที่มีแสงน้อย รวมถึงระบบป้องกันภัยส่วนบุคคลในอนาคต
แม้เทคโนโลยีนี้จะยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนา แต่หากสามารถผลิตออกมาใช้งานในชีวิตจริง ก็จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนจำนวนมาก ทั้งในแง่ของสุขภาพ ความปลอดภัย และการเปิดโอกาสให้กับผู้ที่มีข้อจำกัดทางสายตา เพื่อให้สามารถทำในสิ่งที่อยากทำได้ในอนาคต
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ไทยการแพทย์
WMC เปิดศูนย์ฟื้นฟูด้วยหุ่นยนต์ "NextStep Robotics Rehab Center" ดึง Angel Robot ผสาน AI พลิกโฉมการรักษาผู้ป่วยสโตรกไทย
โรงพยาบาลเวิลด์เมดิคอล (WMC) เปิดตัวโครงการ "ReWalk ลุกขึ้นอีกครั้ง เพื่อกลับไปใช้ชีวิต" พร้อมเปิดตัวศูนย์ฟื้นฟูด้วยหุ่นยนต์อัจฉริยะ "NextStep Robotics Rehab Center"

ไทยการแพทย์
WMC เปิดศูนย์ฟื้นฟูด้วยหุ่นยนต์ "NextStep Robotics Rehab Center" ดึง Angel Robot ผสาน AI พลิกโฉมการรักษาผู้ป่วยสโตรกไทย

ไทยการแพทย์
สธ.ไทยโชว์เจ๋ง! ยก 3 เทคโนโลยีสุขภาพไทย “หมอพร้อม - Health Atlas - AI การแพทย์” ขึ้นเวที WHA79

ไทยการแพทย์