เมื่อ "นวัตกรรมไทย" สร้างมูลค่ากว่าหมื่นล้าน กับแนวทางสู่ “Innovation Nation”

เศรษฐกิจโลกกำลังเปลี่ยนจากการแข่งขันด้านการผลิตและทรัพยากร ไปสู่การแข่งขันด้านนวัตกรรม แน่นอนว่าประเทศที่พัฒนาเทคโนโลยีและต่อยอดเป็นสินค้า บริการ หรือโซลูชันได้ ก็ย่อมมีแต้มต่อในการสร้างมูลค่าเพิ่มและเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน

ทิศทางนี้กำลังเกิดขึ้นในประเทศไทยเช่นกัน

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เผยว่า ได้สนับสนุนผลงานนวัตกรรมแล้วกว่า 370 ผลงาน โดยสร้างผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมรวมกว่า 1.38 แสนล้านบาท 

ตัวอย่างเช่น เทคโนโลยีวิเคราะห์มะเร็งสมองด้วยตัวบ่งชี้ชีวภาพและนาโนพอร์ นวัตกรรมเอนไซม์จากจุลินทรีย์ที่ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนในอุตสาหกรรม รวมถึงการนำความเย็นเหลือใช้จากกระบวนการ LNG มาใช้กับการปลูกพืชเมืองหนาว แสดงให้เห็นว่านวัตกรรมไม่ได้จำกัดอยู่เพียง AI หรือเทคโนโลยีดิจิทัล แต่ครอบคลุมการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อแก้ปัญหาในหลายด้าน

ซึ่งก็สอดคล้องกับอันดับของไทยในดัชนีนวัตกรรมโลก (Global Innovation Index: GII) ปี 2026 ที่ขยับขึ้นมาอยู่ที่อันดับ 44 จาก 139 ประเทศ ขณะที่ด้าน Innovation Outputs หรือผลผลิตจากนวัตกรรม ไทยอยู่ที่อันดับ 41 ของโลก สูงกว่าอันดับด้าน Innovation Inputs ซึ่งอยู่ที่ 46

ตัวเลขนี้ไม่ใช่เพียงผลสำเร็จของงานวิจัย แต่คือสัญญาณที่ชี้ให้เห็นว่าไทยมีศักยภาพในการเปลี่ยนงานวิจัย เงินลงทุน และทรัพยากรที่มีอยู่ให้กลายเป็นผลผลิตด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมได้มากขึ้น

ซึ่งเชื่อมโยงกับแนวคิด “Innovation Nation” หรือประเทศแห่งนวัตกรรม ที่มองไปไกลกว่าการมีผลงานนวัตกรรมในประเทศ แต่ให้ความสำคัญกับการนำความรู้ งานวิจัย และไอเดียที่เกิดขึ้นในประเทศไปพัฒนาเป็นสินค้า บริการ และธุรกิจที่สร้างมูลค่าได้จริง

ผลงานนวัตกรรมที่เพิ่มขึ้น กับการก้าวสู่ประเทศแห่ง “Innovation Nation”

การจะไปถึงจุดนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับการมีผลงานนวัตกรรมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีทั้งคน เงินทุน เทคโนโลยี และตลาดที่ช่วยให้นวัตกรรมเหล่านี้พัฒนาต่อและเติบโตเป็นได้

NIA จึงมุ่งใช้กลยุทธ์ 4G เพื่อสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมให้เดินต่อได้ ประกอบด้วย

• Groom (พัฒนาศักยภาพ): พัฒนาทักษะและขีดความสามารถด้านนวัตกรรมของผู้ประกอบการและกลุ่มคนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถพัฒนาแนวคิดและต่อยอดเป็นนวัตกรรมได้

• Grant (สนับสนุนทุน): สนับสนุนเงินทุนเพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถพัฒนาและต่อยอดนวัตกรรม ตั้งแต่การพัฒนาแนวคิดไปจนถึงการนำไปใช้งานจริง

• Growth (สร้างโอกาสเติบโต): ช่วยให้ธุรกิจนวัตกรรมเข้าถึงโอกาสในการขยายตลาด รวมถึงแหล่งเงินทุนและเครือข่ายที่จำเป็นต่อการเติบโตของธุรกิจ

• Global (เชื่อมโยงตลาดโลก): สนับสนุนการนำนวัตกรรมไทยออกสู่ตลาดต่างประเทศ ผ่านการสร้างเครือข่าย การจับคู่ธุรกิจ และการเชื่อมโยงกับพันธมิตรและโอกาสทางธุรกิจในต่างประเทศ

ปลายทางนี้ ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย

การจะก้าวไปสู่ Innovation Nation ไม่ใช่ภารกิจของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง หากแต่ต้องอาศัยการทำงานร่วมกันของหลายภาคส่วน ตั้งแต่นักวิจัย เยาวชน ผู้ประกอบการและสตาร์ทอัพ ภาคเอกชน ไปจนถึงภาครัฐ เพื่อให้ความคิดและเทคโนโลยีใหม่ๆ มีโอกาสได้รับการพัฒนาและนำไปใช้จริง

เพราะความคิดสร้างสรรค์จะกลายเป็นนวัตกรรมได้ ก็ต่อเมื่อมีโอกาสให้ได้ทดลอง พัฒนา และนำไปใช้จริง และเมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้ต่อเนื่อง นวัตกรรมก็สามารถต่อยอดไปสู่ธุรกิจและเทคโนโลยีที่สร้างมูลค่าให้กับประเทศได้