10 เทคโนโลยีที่ "ไทยต้องเร่งเครื่อง" เมื่อเศรษฐกิจเผชิญความท้าทายรอบด้าน

โลกกำลังเผชิญกับการแข่งขันและแรงกดดันที่เพิ่มสูงขึ้น ทั้งการพัฒนาเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ความท้าทายทางเศรษฐกิจ ไปจนถึงปัญหาภาวะโลกร้อนที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ไทยเองก็อยู่ท่ามกลางแรงกดดันเหล่านี้เช่นกัน โดยเฉพาะการที่ไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว ส่งผลให้ประเทศต้องรับมือทั้งปัญหาขาดกำลังแรงงานในอนาคต จนส่งผลต่อศักยภาพในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ

ขณะเดียวกัน การแข่งขันด้านเทคโนโลยีเองก็เข้มข้นมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อหลายประเทศเริ่มเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ก็ยิ่งทำให้ไทยต้องเร่งปรับตัว จนเกิดคำถามว่า ไทยจะนำเทคโนโลยีมาใช้รับมือกับความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้ยังไง

เพราะในวันที่ความท้าทายหลายด้านกำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน การเร่งพัฒนาและนำเทคโนโลยีมาใช้ อาจเป็นหนึ่งในกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ไทยรับมือกับอนาคตได้ทัน ก่อนที่การเปลี่ยนแปลงจะไปไกลเกินกว่าจะไล่ตามทันแต่คำถามคือเทคโนโลยีอะไรที่ไทยควรเร่งพัฒนาเพื่อความอยู่รอดในเวทีโลก

ทำให้สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ออกมาเผย 10 เทคโนโลยีที่น่าจับตามองในปี 69570 ครอบคลุม AI เกษตร สุขภาพ การผลิต และพลังงาน เพื่อเปิดโอกาสให้ไทยสามารถต่อยอดงานวิจัย ลดต้นทุน และสร้างธุรกิจใหม่ ท่ามกลางการแข่งขันด้านเทคโนโลยีและการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

ชวนมาดู 10 เทคโนโลยีที่อาจเป็นคำตอบของอนาคตของไทย

1. Neuromorphic AI ปัญญาประดิษฐ์ที่เลียนแบบการทำงานของสมอง : ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเลียนแบบการทำงานของสมอง โดยลดการใช้พลังงานได้ถึง 10–100 เท่า ซึ่งอาจช่วยให้ไทยเพิ่มประสิทธิภาพ AI ในภาคอุตสาหกรรม หุ่นยนต์ และอุปกรณ์อัจฉริยะ พร้อมลดต้นทุนพลังงานไปพร้อมกัน

2. Quantum Sensing เซนเซอร์ที่มองเห็นสิ่งที่ตาเปล่าเรามองไม่เห็น : ช่วยเพิ่มความละเอียดในการตรวจวัด โดยสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการสำรวจน้ำบาดาล และการตรวจวัดการทรุดตัวของพื้นดินได้ ช่วยให้ไทยจัดการทรัพยากร การเกษตร และสิ่งแวดล้อมได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

3. Photonics เทคโนโลยีสื่อสารด้วยแสง : เมื่อ AI และศูนย์ข้อมูลต้องรับส่งข้อมูลจำนวนมหาศาล Photonics จึงช่วยเพิ่มความเร็วในการสื่อสารและลดการใช้พลังงานของระบบ ที่อาจช่วยไทยยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล พร้อมต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และการสื่อสารให้เข้าไปอยู่ในห่วงโซ่เทคโนโลยี

4. BOOST ปุ๋ยชีวภัณฑ์ลดต้นทุนเพื่อเกษตร : ใช้จุลินทรีย์ที่ช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตและการดูดซึมธาตุอาหารของพืช ที่มีโอกาสช่วยลดภาระเกษตรกรและทำให้การผลิตมีประสิทธิภาพมากขึ้น

5. PRMP “หน้ากากชีวภาพ” รับมือมลพิษที่เพิ่มขึ้น : เป็นการนำจุลินทรีย์และชีววิทยาสังเคราะห์มาประยุกต์ใช้ เพื่อสร้างชั้นชีวภาพภายในโพรงจมูกที่อาจช่วยดักจับฝุ่นและโลหะหนัก หน้ากากจึงน่าจับตาสำหรับการรับมือมลพิษและลดผลกระทบต่อสุขภาพ แม้ยังต้องมีการศึกษาเรื่องประสิทธิภาพและความปลอดภัยเพิ่มเติม

6. CSBT ฟื้นฟูเซลล์ด้วยกลไกจากพืช : นำกลไกจากการสังเคราะห์แสงมาประยุกต์กับเซลล์มนุษย์ เพื่อศึกษาการฟื้นฟูเซลล์และเนื้อเยื่อ รองรับการดูแลสุขภาพในสังคมสูงวัย

7. Partial Reprogramming รีเซ็ตเซลล์ให้กลับมาทำงานใกล้เคียงวัยหนุ่มสาว : ปรับการทำงานของเซลล์ให้กลับไปมีลักษณะใกล้เคียงเซลล์อายุน้อย มีศักยภาพต่อยอดการรักษาโรคจากความเสื่อมและเศรษฐกิจอายุยืน

8. VAM 3D Printing ผลิตชิ้นงานจากการพิมพ์สามมิติในเวลาไม่กี่นาที : ขึ้นรูปชิ้นงานสามมิติทั้งชิ้นด้วยแสงในเวลาสั้น ช่วยลดเวลาการผลิตและเพิ่มความยืดหยุ่นให้ภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะชิ้นส่วนที่ต้องการความแม่นยำสูงในการผลิต

9. CMC เปลี่ยน CO₂ ให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของคอนกรีต : เป็นการนำคาร์บอนไดออกไซด์ที่ดักจับได้มาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการผลิตคอนกรีต ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนและเปลี่ยน CO₂ ให้กลายเป็นทรัพยากรที่สามารถนำมาใช้งานได้

10. SMR นิวเคลียร์ขนาดเล็กสำหรับพลังงานอนาคต : เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็กที่สามารถผลิตไฟฟ้าและความร้อนได้อย่างต่อเนื่อง เทคโนโลยีนี้จึงอาจช่วยเพิ่มทางเลือกและความมั่นคงทางพลังงานให้ไทยในอนาคต ควบคู่ไปกับการพิจารณาด้านความปลอดภัย กฎระเบียบ และการยอมรับของสังคม

เมื่อเทคโลโนยีไมได้เป็นเพียงการแข่งขัน แต่คือ “ความอยู่รอดของ” ไทย

เทคโนโลยีทั้ง 10 จึงสะท้อนให้เห็นว่า เทคโนโลยีกำลังกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่กำหนดความสามารถของไทยในการรับมือกับแรงกดดันรอบด้าน ตั้งแต่การเพิ่มผลิตภาพและลดต้นทุน การรับมือกับสังคมสูงวัย ไปจนถึงการลดคาร์บอนและสร้างความมั่นคงทางพลังงาน

เพราะในวันที่โครงสร้างเศรษฐกิจ กำลังแรงงาน และการแข่งขันของโลกกำลังเปลี่ยนไป ความสามารถในการแข่งขันและจึงเป็นกำหนดทิศทางเศรษฐกิจไทยในอนาคต

ท้ายที่สุด โจทย์สำคัญคือ ไทยจะสามารถเร่งนำเทคโนโลยีเหล่านี้จากงานวิจัยไปสู่การใช้งานจริงได้เร็วแค่ไหน เพราะความเร็วในการปรับตัววันนี้ อาจกลายเป็นปัจจัยชี้ขาดว่าเศรษฐกิจไทยจะเดินหน้าต่อไปอย่างไรในวันข้างหน้า