ศาลยุติธรรมคุมเข้ม! ใช้ AI ร่างคำคู่ความ ต้องตรวจสอบได้ และรับผิดชอบผลลัพธ์

ศาลยุติธรรมออกแนวทางใหม่ให้ผู้เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมต้องใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) อย่างมีความรับผิดชอบ หลังพบว่ามีการนำ Generative AI มาช่วยร่างคำคู่ความ คำร้อง และเอกสารยื่นต่อศาลมากขึ้น

นายสุริยัณห์ หงษ์วิไล โฆษกศาลยุติธรรม ระบุว่า ศาลไม่ได้ห้ามใช้ AI แต่ต้องอยู่ภายใต้หลัก ความเป็นธรรม ความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการเปิดเผยข้อมูล ตามแนวทางขององค์กรระหว่างประเทศ เช่น UNESCO และ OECD

ภายใต้คำแนะนำของประธานศาลฎีกา พ.ศ. 2568 ได้กำหนดให้คู่ความหรือทนายต้อง

เปิดเผย (Disclose) ว่าได้ใช้ AI ในการร่างเอกสารหรือไม่ รวมถึงรับผิดชอบ (Accountability) ต่อเนื้อหาที่ AI สร้างขึ้น พร้อมตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและแนวคำพิพากษาที่ AI นำมาอ้างอิง

นอกจากนี้ ศาลยังเตือนห้ามนำข้อมูลส่วนบุคคลหรือพยานหลักฐานสำคัญใส่ใน “Prompt” เพื่อให้ AI ประมวลผล เพราะอาจเสี่ยงต่อการเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้ตั้งใจ

โดยนายสุริยัณห์ย้ำว่า แม้ AI จะช่วยลดภาระงานคดีได้ แต่การใช้ในศาลต้องระมัดระวังอย่างยิ่ง เพื่อไม่ให้ละเมิดหลัก Due Process of Law หรือกระบวนการยุติธรรมที่ถูกต้องตามสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน

ที่มา : สำนักกฎหมายและวิชาการศาลยุติธรรม